Od czego zacząć?
Podstawą prowadzenia egzekucji jest co do zasady tytuł wykonawczy. Najczęściej jest nim orzeczenie sądu, ugoda albo nakaz zapłaty zaopatrzony w klauzulę wykonalności. Sam nieopłacony rachunek, faktura czy wezwanie do zapłaty nie wystarczą do wszczęcia egzekucji.
Zgodnie z art. 776 Kodeksu postępowania cywilnego podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Przed skierowaniem sprawy do komornika należy zatem sprawdzić, czy posiadany dokument uprawnia już do przymusowego wykonania obowiązku. W razie wątpliwości warto skontaktować się z kancelarią komorniczą.
Co powinien zawierać wniosek?
Wniosek może zostać sporządzony na formularzu udostępnianym przez komornika na jego stronie internetowej, na urzędowym formularzu albo w formie zwykłego pisma. Najważniejsze, aby był jednoznaczny, kompletny i podpisany. Zgodnie z art. 797 § 1 k.p.c. we wniosku należy wskazać świadczenie, które ma zostać spełnione.
W praktyce należy podać:
- dane wierzyciela i dłużnika — imię i nazwisko albo nazwę, adres oraz posiadane numery identyfikacyjne, np. PESEL, NIP lub KRS;
- rodzaj i datę tytułu wykonawczego oraz organ, który go wydał;
- kwotę należności głównej, odsetki i koszty objęte żądaniem;
- zakres, w jakim świadczenie nie zostało dotychczas spełnione;
- numer rachunku bankowego wierzyciela;
- czytelny podpis wierzyciela albo prawidłowo umocowanego pełnomocnika.
Komornik jest związany granicami wniosku i treścią tytułu wykonawczego. Nie może egzekwować świadczenia, którego tytuł nie obejmuje, ani samodzielnie podwyższyć lub zaniżyć dochodzonej kwoty.
Jakie dokumenty trzeba dołączyć?
Do wniosku należy dołączyć tytuł wykonawczy w postaci wymaganej przepisami. Jeżeli wierzyciela reprezentuje pełnomocnik, konieczne może być również pełnomocnictwo wraz z dokumentami wykazującymi umocowanie. Przy wyborze komornika spoza właściwości ogólnej dołącza się oświadczenie o skorzystaniu z prawa wyboru. Wzór oświadczenia znajdziesz w zakładce „Dokumenty do pobrania — Formularze dla stron”.
Przed wysłaniem dokumentów warto porównać dane dłużnika i wierzyciela z treścią tytułu. Rozbieżność w nazwisku, nazwie spółki albo numerze identyfikacyjnym może wymagać wyjaśnienia i opóźnić nadanie sprawie biegu.
Podpisany wniosek egzekucyjny — z prawidłowymi danymi stron, zakresem żądania oraz numerem rachunku wierzyciela.
Tytuł wykonawczy — w postaci wymaganej przepisami.
Pełnomocnictwo — jeżeli wniosek składa pełnomocnik.
Oświadczenie o wyborze komornika — gdy wierzyciel korzysta z prawa wyboru na podstawie art. 10 ustawy o komornikach sądowych.
Rozliczenie należności — zwłaszcza wykaz otrzymanych wpłat i sposób obliczenia odsetek.
Znane informacje o majątku dłużnika — nie są warunkiem złożenia wniosku, ale mogą ułatwić sprawne podjęcie czynności.
Czy trzeba wskazać majątek dłużnika?
Wierzyciel nie musi znać całego majątku dłużnika, aby złożyć wniosek. Jeżeli jednak posiada użyteczne informacje — zna miejsce pracy, numer rachunku, pojazd, nieruchomość, wierzytelność lub kontrahenta dłużnika — powinien je wskazać we wniosku.
Na podstawie art. 7971 k.p.c. wierzyciel może zlecić komornikowi poszukiwanie majątku dłużnika.
Nie należy przy tym wpisywać przypadkowych danych ani przedstawiać przypuszczeń jako pewnych informacji.
Właściwość komornika i prawo wyboru
Najpierw należy ustalić komornika właściwego według przepisów Kodeksu postępowania cywilnego. Właściwość nie jest określana identycznie dla każdego rodzaju egzekucji. Znaczenie może mieć między innymi miejsce zamieszkania albo siedziba dłużnika, miejsce położenia majątku, a przy egzekucji z nieruchomości — miejsce jej położenia.
W sprawach wymienionych w art. 3 ust. 3 pkt 1–2a ustawy o komornikach sądowych wierzyciel może, z zastrzeżeniem ustawowych wyjątków, wybrać innego komornika.
Wybór jest możliwy na obszarze właściwości sądu apelacyjnego, na którym znajduje się siedziba kancelarii komornika właściwego według przepisów k.p.c. Nie oznacza to możliwości skierowania sprawy do dowolnego komornika w Polsce.
Prawo wyboru nie obejmuje między innymi spraw o:
- egzekucję z nieruchomości;
- wydanie nieruchomości;
- wprowadzenie w posiadanie nieruchomości;
- opróżnienie pomieszczeń z osób lub rzeczy;
- egzekucję, w której przepisy o egzekucji z nieruchomości stosuje się odpowiednio.
Wierzyciel korzystający z prawa wyboru składa wraz z wnioskiem pisemne oświadczenie o wyborze komornika. W przypadkach określonych w art. 10 ust. 4 ustawy wybrany komornik ma obowiązek odmówić wszczęcia egzekucji.
Komornik Sądowy Mateusz Zarębski działa przy Sądzie Rejonowym w Kościerzynie. W sprawach, w których ustawa dopuszcza wybór, kancelaria przyjmuje wnioski z obszaru właściwości Sądu Apelacyjnego w Gdańsku.
Jak przekazać wniosek?
Podpisany wniosek wraz z załącznikami można złożyć osobiście w kancelarii albo przesłać pocztą. Wniosek może być również sporządzony na urzędowym formularzu udostępnionym przez Ministerstwo Sprawiedliwości.
Wysyłając dokumenty pocztą, warto zachować kopię całego wniosku i potwierdzenie nadania. Zwykła wiadomość e-mail nie zastępuje podpisanego pisma ani tytułu wykonawczego w formie wymaganej przez przepisy.
Najczęstsze braki, których można uniknąć
- Brak podpisu pod wnioskiem.
- Niedołączenie tytułu wykonawczego albo przesłanie niewłaściwego dokumentu.
- Nieprecyzyjne wskazanie dochodzonej kwoty lub sposobu obliczania odsetek.
- Brak danych pozwalających jednoznacznie zidentyfikować strony.
- Nieuwzględnienie wpłat otrzymanych bezpośrednio od dłużnika.
- Brak pełnomocnictwa albo oświadczenia o wyborze komornika, gdy są wymagane.
Dobrze przygotowany wniosek nie przesądza o skuteczności egzekucji — zależy ona przede wszystkim od sytuacji majątkowej dłużnika — ale pozwala uniknąć wezwania do uzupełnienia braków i niepotrzebnego przedłużenia pierwszego etapu postępowania.